Boswachter Lysander: ‘Het is mijn missie om de mens weer in contact te brengen met de natuur’

24 april 2026 - Lotte Schouten
M. Klaver

Op een vroege en mistige ochtend begin april breekt de zon voorzichtig door. Hoog in de bomen klinkt het fluiten van de vogels; de lente is begonnen. Boswachter Lysander wijst de weg langs de smalle, modderige paden door het bos. Al achttien jaar is hij werkzaam in het Drents-Friese Wold, het natuurpark in Drenthe waar hij ‘verliefd op is geworden’. Door die liefde ziet hij het als zijn taak om ook anderen zijn blik op de natuur mee te geven.

Verliefd op het bos

‘Ik kan wel zeggen dat ik verliefd ben op het bos. Soms zou ik willen dat andere mensen zien wat ik zie. Misschien dat ze dan ook op een andere manier met het bos omgaan.’ Als klein jongetje lag hij al op zijn buik de mieren te bestuderen en als volwassene doet hij nog steeds niets liever dan bezig zijn met de natuur. Lysander: ‘Ik ben eerst boswachter beheer geweest, toen hield ik me vooral bezig met: wat moet ik in het bos doen om het zo goed mogelijk te beheren en wanneer moet dat gebeuren?’

Hij is nu ongeveer vier jaar “boswachter publiek”, wat inhoudt dat hij vooral veel met bezoekers werkt en hen informatie verstrekt. Daarnaast ziet hij in zijn werk een missie. ‘Ik vertel het verhaal van het Drents-Friese Wold, wat doen we hier en waarom doen we dat?’

20250515_150542 Boswachter Lysander van Oossanen (© M. Rink)

Van houtoogst naar wandelgebied

Lysanders missie heeft te maken met de transitie die het Drents-Friese Wold ondergaat. Het bos is aangelegd als productiebos, bedoelt voor de houtoogst. Inmiddels wordt er al enkele jaren gewerkt om dat te veranderen. Lysander: ‘We willen het bos steeds meer een eigen gang laten gaan en het daarnaast een recreatieve functie geven. Als boswachter probeer ik dat te doen door verschillende wandelingen te organiseren en daarmee verschillende soorten mensen te bereiken.’ Zo vind je bijvoorbeeld hier verschillende wandelingen in Drenthe die je bewust naar de natuur laten kijken.

Hoe wordt er aan het bos gewerkt?

Het terrein van het Drents-Friese Wold is ruim 6000 hectare groot. Daar horen stukken bos, vennen, heide en een gebied met stuifzand bij. Waar eerst ongeveer 80 procent van de boomsoorten in het Drents-Friese Wold behoorden tot exotisch naaldhout, is dat nu nog slechts 20 procent. Ruim 25 jaar geleden is er begonnen met het openen van het bos, om te zorgen voor licht en nieuwe groei. Daardoor ontstaat er een verschil in leeftijd tussen bomen en krijgt een grotere variatie aan soorten de kans om te ontwikkelen.

Een bos voor iedereen

Ondanks dat de natuur door verschillende mensen anders wordt beleefd, probeert Lysander als boswachter met iedereen rekening te houden. Zowel mensen als dieren. Hij legt uit dat hij bijvoorbeeld werkt met recreatiezonering: ‘We willen natuurlijk graag dat mensen in Nederland dagjes weg kunnen of op vakantie kunnen in de natuur. Maar dan moeten we ook de vraag stellen: wat kan de natuur aan? Op dit moment zijn we bezig met het verplaatsen van de wandelroutes uit de kern van het gebied, juist naar de rand. Op die manier bescherm je een kwetsbaar kerngedeelte.’

WandelrouteDieverzand-7242 Wandelroute bij het Dieverzand (© M. Klaver)

Overlast van vogels

Tegelijkertijd blijft er een zekere overlast van mensen voor vogels bestaan. ‘Voor veel soorten geldt een “verstoringszone” van 50 meter. Dat betekent dat zowel 50 meter links als rechts een vogel zich verstoord kan voelen. Veel mensen die even ergens gaan zitten met een picknickkleedje, hebben daar geen idee van. Wanneer de vogel zich bedreigd voelt en naar ze gaat kwetteren, denken ze alleen: “Wat doet die vogel raar”! Je zou kunnen zeggen dat we al zover van de natuur verwijderd zijn dat we daar geen erg meer in hebben.’

WandelrouteDieverzand-7194 (© M. Klaver) Lysander heeft nog een voorbeeld van zo’n verstoring door mensen. Wanneer het een aantal dagen achter elkaar mooi weer is, houdt de drukte aan en komen er veel mensen in het bos. Vogels krijgen dan minder kans om naar hun nest te vliegen. Als na die mooie dagen het weer omslaat, betekent dat dat er weinig insecten te vinden zijn. Zo kan dat leiden tot meerdere dagen achter elkaar minder voer voor de vogels, waardoor de jongsten in het nest al doodgaan. Lysander: ‘Ik zou het mooi vinden als we ons meer bewust worden van onze impact op de natuur. We zijn immers te gast in het leefgebied van de dieren.’

Benieuwd naar hoe je zelf voor zo min mogelijk verstoring kunt zorgen tijdens een boswandeling? Lees een aantal tips in dit artikel.

Meer lezen over de kracht van de natuur? In het Genoeg zomernummer vind je alles over 'bosbaden' en de rust die het brengt.  Benieuwd? Binnenkort verschijnt deze aanstaande editie die je hier kunt vinden.

Altijd op de hoogte blijven?

Lotte Schouten

Lotte is een enthousiaste en creatieve student Journalistiek, met een hart voor alles wat met schrijven te maken heeft. Ze schrijft onder andere voor Genoeg, Wandel, Dans, Bike en Support. Lotte houdt van scherpe vragen stellen, dieper ingaan op actuele thema’s en persoonlijke interviews en verhalen maken. Met woorden wil ze bijdragen aan een duurzame en eerlijke wereld.

Bekijk meer van Lotte Schouten