Circulair ondernemer Ellyne: 'Deze bloemen zijn blijvend, niet nep'

Bloemen, overal bloemen. In de opslagruimte. In de gang en het keukentje. In de studio met de hemelsblauwe fotowand. Op het wasrekje boven aan de trap, waar ze liggen te drogen na een sopje. En natuurlijk rond de werkbank waar ze tot boeketten worden geschikt. 
Ellyne Bierman kent de meeste bloemen inmiddels goed. Of nee, kleine nuance: ze weet bij welk seizoen ze horen. Terwijl ze haar hand even over een forse chrysant haalt – ‘we hebben de herfstboeketten net online gezet’ – bekent ze dat ze de namen vaak nog lastig vindt. ‘Ze staan ook op zoveel zoektermen op internet: de Nederlandse, de Engelse, de Latijnse... Maar ik kom een heel eind met bloemenherkenningsapps. Die kunnen de bloemen die Reflower verhuurt altijd thuisbrengen. Zó goed zijn die bloemen nagemaakt.’ 

Met snijbloemen zet je niét de natuur op tafel.

Echte kunst  

Reflower biedt abonnementen aan op boeketten van kunstbloemen. Vanaf twintig euro per maand huur je er een gemengd boeket met vaas. Dat laten vervangen door een nieuw boeket kost vijftien euro, maar wisselen is niet verplicht. Zo kun je voor hetzelfde bedrag dat je anders kwijt zou zijn aan één verse bos, weken achtereen een fraai boeket op tafel hebben staan. Geschikt door een styliste die precies weet hoe de bloemen maximaal tot hun recht komen. 

Dat laatste is nog een kunst op zich, weet Bierman inmiddels. ‘Als je ze in de vaas zet zoals ze van de groothandel komen, zijn kunstbloemen nogal stijfjes. Je moet ze een beetje openvouwen, en de stengels hier en daar een knikje geven of wat bijknippen.’ 

Heb je dat eenmaal in de vingers, dan kun je er boeketten van schikken die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. Bierman vindt ‘nep’ dan ook niet de juiste term voor haar bloemen. ‘Ik heb het liever over ‘blijvende bloemen’. En over ‘echte kunst’. Een kunstbloem is immers een écht product.’ 

Tip: benieuwd hoe je je ‘echte’ kunstboeket het beste kunt onderhouden? Lees dan deze tips van Ellyne.

Geen wegwerpproduct 

Inderdaad, de bloemen zijn van synthetisch materiaal. En meestal zijn ze in China gemaakt. Critici uit de snijbloemensector grijpen beide feiten graag aan om Bierman van hypocrisie te beschuldigen: hoezo duurzaam? Ze heeft op social media al meerdere keren onder vuur gelegen.

Nee, zegt ze, dat was niet fijn. Maar ze slaagt er steeds beter in haar schouders erover op te halen. Ze weet immers dat Reflower wel degelijk een bijdrage levert aan een duurzamer Nederland. Bijvoorbeeld doordat haar bloemen niet op de afvalberg belanden. ‘Verse bloemen staan gemiddeld tien dagen in een vaas, daarna gaan ze bij het vuilnis. Het CBS berekende ooit dat Nederlanders jaarlijks gemiddeld 18 kilo snijbloemen per persoon weggooien. Dat is 4 procent van het afval in Nederland! En dan heb ik het nog niet eens over de snijbloemen die worden doorgedraaid omdat ze op de veiling te weinig opbrachten.’ 

Kunstzijdebloemen van goede kwaliteit daarentegen gaan jaren mee. Bierman: ‘Ik heb sinds ik vijf jaar geleden begon nog nooit bloemen hoeven weggooien omdat ze verkleurd of versleten waren.’ 

We zijn met een havercappuccino neergestreken in het keukentje van Biermans Amsterdamse bedrijfsruimte. Onder het raam staan twee transportfietsen. Daarin worden, stevig verpakt, de opgemaakte boeketten bezorgd. Binnen de hoofdstad dan – daarbuiten gaat bezorgen met de (elektrische) auto.  

Ook binnenshuis doet Bierman alles zo verantwoord mogelijk. Hebben teruggekomen bloemen een wasbeurt nodig, dan trekt ze wasmiddel van Seepje uit de kast. Alle verpakkingsmaterialen worden hergebruikt. In de wc hangt bamboe toiletpapier van The Good Roll, het kantoor wordt schoongemaakt met ZO Schoon en zowel de auto als de bakfietsen zijn tweedehands. Alles voor een lage klimaatimpact. 

Toen ze haar bedrijf in 2020 begon, was ze daar overigens nog niet echt mee bezig. Het was vooral het minimalistische ideaal van ‘huren in plaats van hebben’ dat haar aansprak. ‘Je zag initiatieven als de Swapfiets, Mud Jeans en de Tiny Library voor babyspullen. Dat bracht mij op het idee van een ‘bloemenbibliotheek’ waar mensen steeds een ander boeket konden huren.’ 

Maar de afgelopen jaren is ze naar eigen zeggen steeds activistischer geworden. ‘Ik weet inmiddels zoveel meer over snijbloemen. Het idee dat je daarmee natuur op tafel zet, klopt gewoon niet. Er worden nog steeds veel pesticiden gebruikt in de bloementeelt, met alle gevolgen voor de insecten en de biodiversiteit. Middelen die hier inmiddels verboden zijn omdat ze bijvoorbeeld kankerverwekkend zijn, worden wel geëxporteerd naar Afrika. Daar kweken slecht betaalde werknemers er dan onze goedkope supermarktrozen mee. En die komen vervolgens weer per vliegtuig naar Nederland! Onbegrijpelijk dat dat allemaal nog mag. Ik wil echt dat het systeem verandert.’ 

Gemiddeld gooit een Nederlander jaarlijks 18 kilo snijbloemen weg.

Kwetsbaar

Over aandacht had Reflower de afgelopen jaren niet te klagen. Bierman werd genomineerd voor diverse onderscheidingen op het gebied van circulair ondernemen en haalde geregeld de media. Zo belandde ze meteen na haar start al in de Trouw Duurzame 100 en was ze eind 2024 een van de genomineerden in de Fair Future Challenge. Daarbij hielp dat ze veel connecties heeft in de media: ze werkte hiervoor lang als marketeer in de tijdschriftenbranche. 

Maar ondanks al die aandacht heeft Reflower nog niet de omvang bereikt die ze in 2020 voor zich zag. Een van de dingen waar ze tegenaan loopt, is dat haar klantenkring alleen kan groeien als ze genoeg bloemen op voorraad heeft – maar om die bloemen te kunnen kopen, heeft ze weer geld nodig. Véél geld, want goede kunstbloemen zijn duur. Gebarend naar het boeket naast haar op tafel: ‘Dit is driehonderd euro waard. Ja, mooie bloemen zijn duur. Of beter gezegd: kostbaar.’ 

Al met al zit ze momenteel ‘behoorlijk klem’. Maar ophouden met Reflower? Of haar boeketten gaan verkopen in plaats van verhuren? Ze piekert er niet over. ‘Ik ga niet voor het snelle geld. De verkoop van boeketten is niet circulair, want mensen gooien ze na een paar jaar alsnog weg. Dat abonnementensysteem is voor mij echt belangrijk.’ 

Transparantie is belangrijk, dus ik post ook over tegenvallers.

Dat betekent dus wel dat ze ruim vijf jaar na de start van Reflower nog steeds maar ongeveer de helft verdient van wat ze in loondienst kreeg. Soms vindt ze dat vervelend. Bijvoorbeeld als ze uit eten gaat met vriendinnen, en die een duur restaurant voorstellen. ‘Sinds kort zeg ik dan gewoon: sorry, dat kan ik niet betalen. Ik wil daar eerlijk over zijn. Transparant zijn is voor mij belangrijk. Ook op social media. Ik post ook over tegenvallers. Juist is deze tijd van polarisatie vind ik het belangrijk om me kwetsbaar op te stellen.’ 

Omslagpunt

Maar genoeg over de negatieve kant van haar besluit circulair ondernemer te zijn en blijven. Want doorgaans vindt ze het juist prettig dat ze daardoor gedwongen wordt tot scherpe keuzes. ‘Impulsaankopen zijn er niet meer bij, als ik iets nodig heb voor mezelf of de kinderen kijken we altijd eerst op Marktplaats of Sellpy. En dat voelt goed.’ 

Wat ook goed voelt: de gedachte dat haar klanten door haar boeketten er iedere dag even aan worden herinnerd dat duurzaamheid niet gelijkstaat aan afzien. ‘Blijvende bloemen maken je net zo vrolijk als snijbloemen, maar hebben minder impact op het klimaat. Net zoals een vegan gehaktsaus even goed smaakt als vleesgehaktsaus, en je je billen even goed afveegt met wc-papier van bamboe. Al die kleine aanpassingen helpen echt. En ik zie dat steeds meer mensen dat inzien. We naderen het omslagpunt.’ 

Dus, zegt ze tot besluit: ‘Voor mij is het niet de vraag óf Reflower een succes wordt, maar wannéér. Op een gegeven moment gaat het vliegen.’