Opnieuw deelt het Pesticide Action Network Netherlands een lijst met groente en fruit die je beter biologisch kunt kopen in verband met het hoge aantal pesticiden dat aangetroffen is op het product. Biologisch eten is meestal prijziger dan niet-biologische producten. Maar met deze lijst kun jij makkelijker selecteren wat voorrang mag krijgen in jouw winkelmandje. Ook stelden we een aantal prangende vragen aan voorvechter Sjoerd van de Wouw.
Scores voor fruit: citrusvruchten
In veel recepten wordt al aangeraden om biologische citroen- of sinaasappelrasp te gebruiken. Ook uit de testen van het afgelopen jaar blijkt dat op citrusvruchten de meeste pesticiden zijn aangetroffen van alle fruitsoorten (gemiddeld 4,4 soorten pesticiden). Daarna komen de aardbeien (4,4) en druiven (3,6). De ‘schoonste’ soorten fruit zijn kiwi (0,7), watermeloen (0,9) en ananas (1).
Scores voor groenten: paprika, spinazie en paksoi
In de categorie groenten is vooral aan te raden om paprika’s (2,1), spinazie en paksoi (beiden 2,0) biologisch te kopen. De schoonste groenten daar tegenover zijn asperges (0,0), rode bieten (0,1) en witlof (0,1).
Belang van biologisch eten: vooral zwangeren en kinderen
Vooral voor zwangere vrouwen en jonge kinderen kan het belangrijk zijn om biologisch te kiezen. Voor potjes kindervoeding geldt in Europa een maximaal toegestane hoeveelheid van een pesticide van 0,01 mg/kg. Dit terwijl in gangbare groente en fruit regelmatig tientallen tot ruim 100 maal meer wordt aangetroffen. Ook passeren pesticiden de placenta en kunnen voor het ongeboren kind een risico zijn.
Over Pesticide Action Network Netherlands
'PAN-NL heeft als doel het gebruik van schadelijke bestrijdingsmiddelen uit te bannen. Onze visie is een wereld waarin mens en natuur niet aan schadelijke chemicaliën wordt blootgesteld, een samenleving met een intacte biodiversiteit en gezond leefmilieu voor iedereen waarbij het voorzorgsprincipe wordt gehanteerd.'
Vragen aan Sjoerd van de Wouw, voorvechter van het Pesticide Action Network Netherlands
Maakt het nog uit of er twee soorten bestrijdingsmiddelen maar weinig of heel veel bestrijdingsmiddelen van één soort op een product zit?
'Jazeker, dat maakt uit. Uiteraard is weinig overblijfsel over het algemeen minder risicovol dan veel. Maar het maakt ook erg uit welke stof het is. Sommige stoffen zijn vele malen giftiger dan andere stoffen. En meerdere stoffen bij elkaar betekent dat die afzonderlijk zijn getest op veiligheid en daarvoor een limiet is gesteld (MRL) maar niet is getest of ze samen voor extra risico zorgen (cocktaileffect).
'Al met al zijn er vele factoren die relevant zijn. Wij maken een ranglijst op basis van het aantal pesticiden die je terugvindt op groente en fruit. Dat is voor iedereen begrijpelijk maar ook een versimpeling dus van de werkelijkheid. We hebben eens gekeken of het veel uitmaakt dat als je al de belangrijke factoren meeneemt of die ranglijst er dan heel anders uitziet. Dat bleek niet zo te zijn. Onze ranglijst is dus een goede indicatie voor hoe schoon een product is.'
Hoe kan het dat het CBS publiceert over een daling van het gebruik van pesticiden terwijl het onderzoek van NVWA laat zien dat het aantal pesticiden gestegen is?
'Het CBS heeft gekeken naar het pesticiden-gebruik van de gehele landbouw. Ook van bijvoorbeeld bloementeelt en bomenteelt et cetera. Als je alleen kijkt naar groente en fruit dan is het toegenomen. Dat laat het CBS zelf ook zien. Overigens is hoog pesticiden-gebruik niet gelijk aan wat er aan restant overblijft op de groente of fruit. De ene stof spoelt na 1 regenbui eraf en het andere pesticide blijft erg hechten (bijvoorbeeld PFAS-pesticiden). Ook is de periode van spuiten van belang: een pesticide die aan het begin van de teelt wordt gespoten zul je over het algemeen minder terugvinden dan een pesticide die vlak voor de oogst wordt gespoten.'
Hele praktische vraag: als ik dit lees denk ik 'help!', hoe kan ik minder pesticiden eten zonder een vermogen aan boodschappen uit te geven?
'Dat is exact waar de PesticidenEetwijzer voor is bedoeld. PAN Nederland adviseert om waar mogelijk biologisch te kopen. Maar dat is niet voor iedereen altijd weggelegd. Soms zijn biologische producten moeilijk verkrijgbaar of is dat financieel lastiger. Juist dan is de PesticidenEetwijzer handig want dan kun je gangbare groente en fruit kopen waarvan je weet dat daar meestal minder pesticiden op zitten. Denk bijvoorbeeld aan wat minder citrusfruit en aardbeien en eens wat vaker pruimen en kiwi's. En bij de groente wat minder vaak een paprika en paksoi en wat vaker asperges en rode biet.'
Tip
Neem eens een kijkje bij de diepvriesafdeling in de supermarkt. Veel vers ingevroren groenten en fruit kun je daar biologisch voor een lagere prijs kopen.
Op onze website lees je meer duurzame voedsel-tips.
