Hanneke van Veen, pionier van de zuinigheidsbeweging en mede-oprichter van het tijdschrift Genoeg, is recent overleden. Ze liet een bijzondere nalatenschap achter: een beweging die besparen en bewust leven op de kaart zette in Nederland. Een uitgebreide versie van dit artikel door Mar Oomen verscheen eerder in Genoeg Magazine.
Nieuwe levensstijl
Ruim dertig jaar geleden verscheen de eerste Vrekkenkrant, een klein en eigenzinnig blaadje dat spaarzaamheid en zuinigheid als een alternatieve, positieve levensstijl propageerde. De oorsprong lag in een brief die Hanneke in 1991 schreef aan haar familie, waarin ze aankondigde voortaan soberder te willen leven en om tips vroeg. Dit leidde tot een stroom aan reacties, en in april 1992 viel het eerste nummer van de Vrekkenkrant bij 250 mensen op de mat. Het blad stond vol met bespaartips, humor en een oproep om spaarzaamheid niet te schamen maar juist te omarmen. Het woord ‘vrek’ wordt meestal in negatieve zin gebruikt, daarom kozen Hanneke en Rob er bewust voor het als geuzennaam te gebruiken.
Van haar start met de Vrekkenkrant tot de transformatie naar het bredere en professionelere Genoeg, bracht Hanneke op die manier samen met haar partner Rob een nieuwe levensstijl onder de aandacht – een levensstijl die vandaag de dag nog steeds mensen inspireert.
Van blad naar platform
De Vrekkenkrant sloeg aan: lezers stuurden talloze tips, er ontstond een kleine, hechte gemeenschap van mensen die ‘vrek’ als erenaam zagen. Het blad groeide uit tot een platform waar men elkaar hielp met besparen en duurzamer leven. De media ontdekten het initiatief en het echtpaar werd regelmatig gevraagd voor interviews en lezingen. Toch bleef de naam ‘Vrekkenkrant’ controversieel; veel abonnees schaamden zich en wilden het blad discreet ontvangen. Na vijf jaar vonden Hanneke en Rob het tijd voor een volgende stap.
Leestip: Genoeg-redacteur Anne geeft een 'ode de aan de vrek'.
Genoeg
Ewald Wagenaar, een bladenmaker die het tijdschrift verder wilde ontwikkelen, kwam met het idee voor een opvolger: Genoeg. Deze nieuwe titel, geïnspireerd op de ideeën van econoom Bob Goudzwaard over ‘genoeg’ in de economie, bood ruimte voor een bredere benadering van een sober en bewust leven. Genoeg werd een tijdschrift met meer pagina’s, meer diepgang en een professionelere uitstraling, gericht op een groter publiek: van minima tot maxima. Hoewel besparen nog steeds centraal stond, kreeg het blad ook aandacht voor andere levensaspecten zoals milieu, duurzaamheid en levensfilosofie.
Hanneke bleef betrokken en ook onder de volgende hoofdredacteuren bleef Genoeg in ontwikkeling. Zo kwam de nadruk niet meer alleen te liggen op besparen, maar ook op ethisch en duurzaam consumeren. Er kwam meer aandacht voor rust, ruimte en milieu. Ook kreeg Genoeg meer journalistieke diepgang en werden nieuwe rubrieken en auteurs toegevoegd. Later kreeg het magazine een frisser uiterlijk en breidde het netwerk van het blad uit, onder andere door contact met internationale simple-living-bewegingen. Genoeg werd zo een platform voor iedereen die bewust minder wilde consumeren en eenvoudiger wilde leven.
De nalatenschap van Hanneke van Veen leeft voort in het tijdschrift en in de vele mensen die zij en haar partner Rob inspireerden om bewust te leven — met oog voor zichzelf, hun portemonnee én de planeet.
Dit artikel is een samenvatting van een artikel dat eerder in Genoeg Magazine verscheen (2012). Het blikt terug op het werk van Hanneke én de start van Genoeg.
