Je moestuin in de winter: rustig wachten op wat komt

17 november 2025
Kim Nelissen
In de winter verkeert haar moestuin grotendeels in slaap. Genoeg-redacteur Kim Nelissen is er daarom niet dol op. Maar ze weet dat deze rustperiode ook zijn nut heeft. En ondertussen valt er beslist nog te genieten.

Winterse lekkernijen

Op een druilerige decemberdag loop ik met mijn oogstmandje in de hand de moestuin in. Mijn winterblues verdwijnen als sneeuw voor de zon als ik zie dat ik het mandje toch kan vullen met winterse lekkernijen. De groene en paarse boerenkool staan er prachtig bij, het eeuwig moes blijft maar gul geven en de winterpostelein ziet er fris en groen uit. De spruitjes en rode kool kunnen ook bijna geoogst worden. Wat prijs ik me gelukkig met de gewassen die de winter trotseren.

Maak een moestuinplan

Eenmaal thuis kruip ik voor de kachel en pak ik pen en papier: het is tijd om terug te kijken op afgelopen seizoen en alvast een plan te maken voor aankomend seizoen. Wat is er nou leuker dan je in de winter vast verheugen op alles wat komen gaat? Ik experimenteer veel in mijn moestuin en de winter is een perfect moment om te evalueren: hoe beviel het laten klimmen van de pompoen en courgette? Komt die snackkomkommer nog terug? Wat ga ik echt anders doen? 

Mijn moestuinplan helpt me om er geen chaos van te maken.

Als ik dat allemaal heb opgeschreven, is het tijd voor het maken van mijn moestuinplan.* Daarin schrijf ik precies op wat ik waar en wanneer ga zaaien, uitplanten en oogsten. Uiteraard houd ik me nooit precies aan dat plan. Maar een basis hebben helpt me enorm om er geen complete chaos van te maken en jaarrond uit mijn kleine moestuin te kunnen eten.

Paprika, peper en aubergine gaan de grond in

De feestdagen zijn voorbij en half januari merk ik dat ik me ga vervelen. Rust is fijn en goed voor me, maar ik mis het gevoel van mijn handen in de aarde. En dus haal ik mijn groeilampen en zaaitrays van stal en start ik met het zaaien van de allereerste groenten van het jaar. Als een kind zo blij stop ik zaden van paprika, peper en aubergine in de grond. Die groeilampen zijn, zeker in mijn donkere huis, echt nodig want de dagen zijn nog kort en de zaailingen hebben naast genoeg warmte ook veel licht nodig.

Spruitje moestuin kim moesmeisje winter Spruitjes in de moestuin van Kim (© Kim Nelissen)

Peulvruchten kweken

In februari haal ik mijn gespaarde wc-rolletjes uit de tuinkast en zaai ik tuinbonen, sugarsnaps en peultjes. Deze gewassen kiemen al vanaf een graad of 5, dus ik kweek ze het liefst op in mijn moestuinbak op poten. Zo kunnen muizen en vogels er niet bij – ze zijn dol op de zaden. Ook bescherm ik ze zo tegen de slakken. Als de plantjes groot genoeg zijn (zo’n 10-15 cm), plant ik ze uit in de moestuin. Wijze les van vorig jaar: echt even wachten tot de bodem genoeg is opgewarmd. De natuur heeft nooit haast, dus waarom als moestuinier niet ook wat geduldiger zijn? En dan is het dus heel geduldig (ahum) wachten tot ongeveer half maart, wanneer ik de moestuin weer klaar voor gebruik mag maken.

Winters leesvoer

Twee boeken waarmee je de tijd tot je weer aan de slag kunt in je tuin goed doorkomt: De Groene Actiegids. In deze inspirerende gids (De Geus, € 21,99) geeft Nadine Maarhuis praktische tips voor een groenere wereld. Je leest ook van alles over je eigen eten verbouwen: hoe creëer je een minimoestuin op je balkon, hoe bouw je een wormenhotel, hoe start je met een voedselbos?

Natural Farming Spitten, snoeien, chemicaliën gebruiken: niet nodig, schrijft Kutluhan Özdemir in Natural Farming en de kunst van het nietsdoen (Samsara, € 25,99). Want, zoals Özdemir zegt: vruchtbaarheid zit in de aarde, dus die wil je herstellen. En dat doe je juist door weinig in te grijpen. Scheelt ook nog eens tijd! Het boek leert je hoe je een natuurlijke moestuin aanlegt, maar laat je ook voelen hoe belangrijk het is goed voor de aarde te zorgen.

Altijd op de hoogte blijven?