(© Negative Space - Pexels)
Het is bijna het eind van de maand mei – en dat betekent ook dat Mei Social Vrij er bijna op zit! Ik deed deze maand mee aan de uitdaging en deel mijn bevindingen met je. Wat doet het met je als je een hele maand niet scrollt? Wat ging er mis of wat heeft het juist gebracht?
In het aankomende zomernummer van Genoeg lees je meer over hoe dopamine je op verschillende manieren beïnvloedt én vind je tips om je dopamine te hacken!
Waarom deed ik mee?
Ik maakte mijn eerste Instagram account aan toen ik 13 jaar was. Niet lang hierna ontdekte ik de Youtube Shorts. Beide sociale mediakanalen hebben oneindige For You pages en een sterk algorritme dat bepaalt wat je te zien krijgt. Ze gaven me de leuke filmpjes en zorgden ervoor dat ik bleef scrollen en veel online was. Het is dan ook niet voor niets de Rijksoverheid sinds 2025 de aanbevolen leeftijd voor sociale media handhaaft op vijftien jaar. Al verschillende keren is er aangetoond dat sociale media vooral negatieve effecten hebben. Denk bijvoorbeeld aan sociale vergelijking, eenzaamheid of angst.
Ik herken dit. Sociale media zorgden niet meer alleen voor afleiding of leuk nieuws vanuit mijn vriendenkring. Ik raakte eraan verslaafd om te blijven scrollen en al die prikkels binnen te krijgen. Ik raakte gestrest, afgeleid van wat ik aan het doen was en begon mezelf te vergelijken met alles wat ik zag.
Mei Social Vrij
Ik besloot mee te doen aan Mei Social Vrij. Deze organisatie zet zich in voor een offline Nederland. Als onderdeel van de challenge verwijder je de hele maand mei alle sociale mediakanalen en let je op jouw online-zijn. Daarnaast biedt Mei Social Vrij bijvoorbeeld een abonnement op de papieren krant om je een offline alternatief aan te reiken voor alle tijd die je hiervoor online was.
Hoe is het gegaan?
Er zijn verschillende dingen die mij opvielen toen ik stopte met sociale media:
- Ik bleef op zoek gaan naar dopamine en moest leren dat op andere plekken te vinden. In het begin opende ik op mijn telefoon allerlei andere apps. Bijvoorbeeld Strava, of foto's. Niet omdat daar iets te zien was, maar omdat ik anders alleen maar naar mijn telefoon staarde, zonder te weten wat ik erop moest doen. Ik probeerde ook andere apps erop te zetten, zoals spelletjes, maar ook dat was van korte duur. Het gaf niet dezelfde dopamine zoals met sociale media. Die moest ik ergens anders gaan zoeken – bijvoorbeeld door veel naar buiten te gaan.
-
Ik moest een bewuste keuze maken om de verleiding van het online zijn weg te halen. Zelfs na een maand zie ik dat ik op verschillende manieren nog steeds op zoek ben naar meldingen van mijn telefoon. Het helpt om mijn telefoon echt weg te leggen. Tijdens werk laat ik hem in mijn tas en thuis leg ik hem expres in een andere kamer. Dat is een bewuste keuze die een situatie creëert waarin ik heel bewust mijn telefoon moet pakken als ik iets wil opzoeken. Het hielp mij ook om de meldingen van mijn telefoon uit te zetten.
-
Mijn leven voelt een stuk rustiger sinds ik geen sociale media meer heb. Ik hoef het niet constant te vullen met de beelden die ik via sociale media zie. Daarnaast heb ik geleerd dat de stilte juist goed voor me kan zijn. Bijvoorbeeld wandelen in stilte, geen muziek meer aan hebben net voordat ik ga slapen of als ik net wakker word.
Wat neem ik mee?
Ik heb besloten dat ik de sociale media apps die ik heb verwijderd niet meer ga downloaden. Het leven zonder sociale media vind ik rustiger en ik heb niet het gevoel dat ik iets mis. Als jij ook aan de slag wil met minder online zijn, heb ik een aantal tips:
-
Leg je telefoon bewust weg. In een andere kamer, in de la van je bureau of in je tas. Op die manier duurt het langer voor je je telefoon pakt en denk je na over wat je wil gaan doen. Is dat iets wat nodig is om te doen of wat je écht wil doen?
-
De eerste (of laatste) 30 minuten van de dag je telefoon wegleggen zorgt echt voor een rustiger begin of eind van je dag. Probeer het eens om te zien of het ook bij jou past.
-
Verzin iets wat je kunt doen in plaats van je telefoon te pakken. Ik zorgde er zelf bijvoorbeeld voor dat ik iets op mijn bureau had liggen wat ik zo kon pakken. Denk aan een kleurboek of een puzzelboek – zo heb je toch iets in handen, in plaats van wéér die telefoon.
-
Daarnaast kun je ook op zoek gaan naar een nieuwe hobby of een hobby uit je kindertijd weer oppakken. Mei Social Vrij ambassadeur Sanne Blauw deed dat ook en schreef daar dit artikel over. Dus, ga van je telefoon af en zoek naar een hobby! Zelf dook ik bijvoorbeeld weer de keuken in én kocht ik een kleurboek, het is verrassend hoe leuk dat nog is om te doen!
-
Wil je ook minderen maar lukt het niet goed? Het kan helpen om bewust een digitale detox in te plannen, waarbij je dus langere tijd minder of niet online bent. Dat kun je goed voorbereiden en met bijvoorbeeld een planner overzichtelijk maken. In dit artikel vind je meer over hoe je dat aanpakt én vind je een link naar een "digitale detox planner", die je kunt uitprinten en bij jou thuis op kunt hangen om jezelf te blijven herinneren aan jouw doel.
