Najaarslicht in de moestuin van Kim in Utrecht (© Thomas Duijker (Dyve Media))
Het najaar is een perfect moment om te beginnen met een moestuin. Je hebt lekker de tijd om de grond te verbeteren en te fantaseren over wat je allemaal wil gaan zaaien en planten – én opeten!
Er is eigenlijk geen verkeerd moment om met een moestuin te starten. Heb je een stukje grond in een volkstuin bemachtigd of wil je een deel van je tuin vrijmaken voor het kweken van je eigen groenten, kruiden en fruit? Begin gewoon lekker. Je hoeft echt niet te wachten op het perfecte moment. Starten in het najaar biedt wel een paar voordelen.
Vaste planten & voorjaarsbollen
De vaste plant eeuwig moes is een geweldige bladkool waar je praktisch jaarrond van kunt oogsten. De plant vermeerder je via stekken, dus vraag eens rond of iemand er een heeft staan. Hij is ook bekend als duizendkop of splijtkool.
Ook sommige eenjarigen kunnen in het najaar de grond in – oktober is perfect. Denk aan knoflook, herfstplantui (die gaat dus in de herfst de grond in) en tuinboon: aquadulce is een geschikt overwinteringsras.
En vergeet de voorjaarsbloembollen niet, zoals krokussen, blauwe druifjes en alliums voor de bijen. Je kunt alles gewoon direct in de compost planten, als deze maar verteerd is.
Voor mij is de belangrijkste: je kunt rustig starten. Begin je in lente of zomer, dan moet er meteen zoveel: zaaien en uitplanten en onkruid groeit vaak ook als een malle. Het kan al snel overweldigend voelen. In het najaar ligt het tempo in de tuin een stuk lager, dat geeft meer rust. En rust en ontspanning, dat is toch waar je naar verlangt als je start met een moestuin?
Bodem voorbereiden
Je begint met het voorbereiden van de bodem. Neem je een tuin over en heeft de vorige eigenaar er op het laatst met de pet naar gegooid, dan tref je vaak een overvolle tuin aan. Niet met heerlijke oogst, maar met welig tierend onkruid. Dat kun je met de hand verwijderen, maar een veel eenvoudigere methode is er onbedrukt karton opleggen en dat afdekken met een laag van zo’n 15 centimeter compost. Het onkruid sterft door het gebrek aan licht af en de compost maakt de bodem alvast gereed voor aankomend seizoen. Deze methode kun je ook toepassen als je een stuk gazon wil vrijmaken. De slimste tuinier is een luie tuinier, zeg ik altijd.
Plannen en uitplanten
In het najaar kun je ook prima een moestuinplan maken. In dat overzicht teken je in welke gewassen je waar in je moestuin zet. Je noteert dan ook meteen de zaai- en planttijd, zodat je nooit te laat in actie komt. Op de website van Kim vind je wat tips.
Na het maken van je plan kun je zaden en eerste plantgoed bestellen. Vooral voor vaste planten, zoals bijvoorbeeld framboos, aardbei en rabarber, is planten in het najaar ideaal. De ergste hitte is voorbij, maar de bodem is nog lekker warm. Ze maken niet veel blad en dragen geen vrucht meer, zodat alle energie naar de wortels kan en ze goed geworteld de winter ingaan.
Najaarsleesvoer
Paddenstoelen. Altijd al zelf paddenstoelen willen kweken? Dat kan ook binnen of op je balkon. In Zelf eetbare paddenstoelen kweken (Vonk, €29,95) geven Magdalene Wurth en haar partner Moritz Wildenauer praktische tips voor kweken van paddenstoelen op boomstammetjes, houtsubstraat, stro en koffiedik. Een uitgebreid naslagwerk, met mooie foto’s en illustraties en handige stappenplannen.
Fermenteren. Heb je regelmatig oogst over? Ga fermenteren! Dankzij deze vorm van conserveren kun je het hele jaar genieten van jouw oogst. In Zuurgoed, zelf groenten en fruit fermenteren (Uitgeverij Terra, € 25,99) leert Sanne Zwart je de fijne kneepjes. Van zuurkool tot kimchi en van gemberbier tot rabarber-shrub (een soort siroop). Lekker handzaam boek dat ook leuk is om cadeau te geven.
