Heide bij Hilversum (© Arjan Terwiel)
De mediastad van ons land is een uitgestrekt openluchtmuseum voor moderne architectuur, omringd door schitterende natuur. Genoeg-redacteur Martin neemt je mee op pad door Hilversum. Geniet voor bijna nop: telefoon uit, fototoestel en lunch mee, wandelschoenen aan en gaan!
1: Aankomst
Om je meteen onder te dompelen in Hilversums prachtige omgeving is traag arriveren via de omringende bos- en heidegebieden een aanrader. Via de NS-wandeling van Landgoed Groeneveld naar Hilversum Mediapark (15,7 km) bijvoorbeeld. De route start bij NS-station Baarn; vanaf het eindstation is het dan nog 1,5 km naar het stadscentrum. Wel zo leuk om die af te leggen via de Kijkbuis: een traverse naar het Media-Park waarin je door radiogolven richting het iconische televisie-testbeeld loopt. Kom je op de fiets, dan heeft NS-station Hilversum een bewaakte stalling; verderop in het centrum vind je Fietsenstalling Zeedijk (Zeedijk 33A, eerste 24 uur gratis).
2: Praktisch
- Met de trein: Direct achter NS-station Hilversum (Oosterspoorplein 1) ligt de Live Hilversum Brandstore (‘het VVV’). De vriendelijke medewerkers hebben een gratis stadsplattegrond voor je en weten alles over gratis evenementen.
- Toilet: Gratis openbare toiletten vind je in de Openbare Bibliotheek (’s-Gravelandseweg 55, dito wifi), het Gemeentehuis/Stadskantoor (Oude Enghweg 23), Foodhall Mout (Naarderstraat 8), Rex (Groest 23), Dunkin’ Donuts (Groest 62), Filmtheater Hilversum (Herenplein 5) en Fietsenstalling Zeedijk (Zeedijk 33A); in het mediapark bij Beeld & Geluid (Media Parkboulevard 1).
- Water: In het centrum zijn drie watertappunten: bij het NS-station, op de hoek Groest/Kerkstraat en in park De Oude Haven (ingang Havenstraat). In de buitenwijken zijn nog vijf andere uitgiftepunten.
3: Geschiedenis
Een leuke inleiding op een bezoekje is de YouTubefilm Het verhaal van 600 jaar Hilversum. De stad (eigenlijk dorp, het heeft geen stadsrechten) lijkt nu vooral mediahotspot, maar ooit begon alles hier als woonstede van de Erfgooiers: Gooise boeren die gebruiksrechten hadden op de graslanden en heidevelden waarop hun schaapskudden weidden. De gelijknamige woonwijk verwijst nog naar hun nalatenschap. Op zaterdag 8 augustus vertelt een gids van Het Fietsgilde je hier veel meer over tijdens de tocht In het spoor van de Erfgooiers (40 à 45 km; € 4,00 p.p., lunchpakket en goede fiets meebrengen, vertrek 10:00 Kerkbrink, einde ca. 16:00). Het gilde organiseert nog vele andere tochten!
4: Media en omroepen
Beeld & Geluid (Media Parkboulevard 1, gratis met Museumkaart of VIP-kaart) is hét Nederlandse mediamuseum en ook ons nationaal media-archief. Niet alleen van film, radio en televisie, maar ook websites, games, politieke prenten, geschreven pers en telefoonboeken (!). In de recent geopende mediatheek 'de Schatkamer' kun je veel gratis historisch materiaal bekijken. Er zijn ook gratis evenementen, zoals tot eind oktober de pop-uptentoonstelling met bijzondere (terug-)vondsten rond de viering van 75 jaar televisie in oktober. Wil je tv-opnamen bijwonen? Sommige zijn gratis, voor andere betaal je €7-€20 toegang, in enkele gevallen krijg je een bescheiden vergoeding (na casting).
5: Moderne architectuur in Hilversum
Hilversum is één groot openluchtmuseum voor moderne architectuur. Bewonder in het Mediapark moderne parels zoals Beeld & Geluid (Media Parkboulevard 1), Villa VPRO (Wim T. Schippersplein 1) en het Commissariaat voor de Media (Hoge Naarderweg 78). Loop dan naar het Raadhuis (Dudokplein 1): hét topstuk van dé Hilversumse architect Willem Dudok (gratis rondleiding tijdens Open Monumentendag, reserveren verplicht). Hilversum kent veel vroegmoderne gebouwen, de gratis te downloaden wandelingen van het Dudok Architectuur Centrum voeren erlangs:
Museumhuis Sloëtjes (Coenstraat 60, gratis met Museumkaart) is een mieterse jarenvijftigstijlwoning. Hét andere architectonische topstuk is het door Jan Duiker ontworpen Sanatorium Zonnestraal, ten zuiden van Hilversum (adres: Loosdrechtse Bos), helaas is het interieur niet te bezoeken.
6: Monumentendag
De veertigste editie van de landelijke Open Monumentendag valt dit jaar op za/zo 12/13 september. Je kunt dan veel historische gebouwen gratis bekijken, maar ook gratis Fotomuseum Hilversum bezoeken met rondleiding van een uur (Kerkbrink 6; normaal gratis met Museumkaart). In Heuvellaan Hilversum (voormalig Muziekcentrum van de Omroep, Heuvellaan 33), de oudste radiostudio van Nederland, zijn dan doorlopend rondleidingen en optredens. Wil je het hogerop zoeken? De enorme St. Vituskerk uit 1892 (Emmastraat 5), een echte Cuypers-klassieker, is wekelijks al vrij toegankelijk op woensdag-, vrijdag- en zaterdagmiddag. Tijdens Open Monumentendag kun je ook de toren – met 98 meter een van de hoogste van Nederland – tot minstens halverwege beklimmen.
7: (Buiten)kunst
Hét podium voor professionele Hilversumse kunstenaars is Galerie ART Hilversum (‘s-Gravelandseweg 55A). In het nieuwe stadsparkje Vitushof (Anthonius Brouwerstraat 30) vind je het Monument voor Verdraagzaamheid van Edo van Tetterode. Het MH17-monument ter nagedachtenis aan de vliegramp ligt bij het Raadhuis (Dudokpark). Heel gezellig zijn de gevelvogels van Diederick Kraaijeveld waarvoor iedereen sloophout mocht leveren (hoek Schoolstraat/Koninginneweg en Oosterengweg, winkelcentrum Riebeeck). Hip zijn de #hillywings van Eric van der Vegt met gedicht ‘Ik van jou’ van Minke Maat (Oude Doelen).
Zin in een héle dag kunst? Doe dan de Gooische Vrouwen-fietsroute (16,3 km) die je langs achttien beelden leidt (pdf gratis na aanmelden emailadres).
8: Muziek!
Poppodium De Vorstin (Koninginneweg 44) heeft regelmatig gratis optredens. In (studio) Heuvellaan Hilversum (Heuvellaan 33) kun je soms gratis repetities bijwonen van het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor. In de St. Vituskerk is er de zomerserie vrijdagavond(orgel-)concerten (Emmastraat 5, gratis, donatie welkom). En dan zijn er… festivals! Van 26-28 juni het KEI-festival (Keiplein, gratis). Op zaterdag 29 augustus gratis cultureel festival OPEN035 (Marktplein) met het Radio Filharmonisch Orkest als hoofdact. Behalve muzikale acts zijn hier ook andere gratis creatieve activiteiten. En op zaterdag 12 september is er Sprekende Gevels met gratis optredens vol muziek, lichtkunst en verhalen – en een hoofdrol voor… gebouwen!
Gratis concerten zijn altijd te vinden in de Uitagenda op deze site.
Tip: alle gratis evenementen Hilversum vind je in de UIT agenda van Live Hilversum (met een speciaal filter 'gratis').
9: Hilversum met kinderen
Voor de allerkleinsten zijn er een speeltuin naast het Raadhuis (Dudokpark) en kinderboerderij de Hertenkamp (Hoge Naarderweg 105). In het Media Park kunnen kinderen op ontdekkingsreis met Expeditie Media NatuurPark; je kunt een gratis wandelkaart met opdrachten halen bij de balie van Beeld & Geluid (Media Boulevard 1) of de Live Hilversum Brandstore (Oosterspoorplein 1). Ook over landgoed Zonnestraal is er een gratis speurtocht, op te halen bij Brasserie Zonnestraal (Loosdrechtse Bos 19; bonus: limonade!). In Natuurreservaat ’t Gooi (Naarderweg 103A) kun je op 12/7 en 9/8 gratis mee op de natuurexcursie Paddenpad. En skaters: jullie vinden parcours in Skatepark De Oude Haven en het spectaculaire Nike Skatepark (Colosseum 1).
10: Botanische tuinen
Hilversum heeft liefst twee interessante botanische tuinen, beide verscholen in een mooie villawijk. Pinetum Blijdenstein (Van der Lindenlaan 125; woensdags gratis, anders €4 p.p.) is een park in landschapsstijl met een uitgebreide, internationaal vermaarde collectie coniferen – plus een verzameling cycaspalmen, ephedra’s, rododendrons. De bankjes zijn een prachtige lunchplek! Vlak daarbij is de meer open en educatieve Costerustuin (Zonnelaan 4Z; gratis). Hier zijn planten gerangschikt op familie volgens het negentiende-eeuwse systeem van August Wilhem Eichler, dat de grondslag vormt van onze huidige plantentaxonomie. Raadpleeg de site voor data voor rondleidingen, workshops en plantenuitgiften.
11: Fietsen en wandelen
Sinds 1941 slingert rond Hilversum het 26 km lange Voetstappenpad, dat je langs prachtige bossen, heidegebieden en archeologische plekken voert. Er is een mooi routeboekje (€6,50), maar het pad is goed herkenbaar aan de betonnen paaltjes met voetafdruk en online staan ook gratis routebeschrijvingen. Er zijn ook twee mooie gratis fietsroutes langs erfgoed, die beide starten en eindigen bij station Hilversum (gratis downloadbaar na aanmelden met emailadres). De route naar Loosdrecht (17 km) voert langs het Raadhuis, Kasteel Sypesteyn, Vliegveld Hilversum en het door Willem Dudok ontworpen park Laapersveld; de route richting Laren (15 km) doet Pinetum Blijdenstein, de Westerheide, het Singer Museum en Beeld & Geluid aan. Kortom, Museumkaart mee!
12: Kringlooproute door Hilversum
Vintage shoppen is in Hilversum zo hip dat er een heuse kringlooproute is samengesteld langs ‘pre-loved, vintage & tweede kans parels’. De route gaat zo:
- Begin bij Terre Des Hommes (Neuweg 211)
- Dan langs Chez Elpee (ook Neuweg 211)
- Kringloop Hilversum (Gijsbrecht van Amstelstraat 67)
- Kletsboel (Egelantierstraat 35)
- Second Lifestyle (Gijsbrecht van Amstelstraat 206)
- SamSam (Hilvertsweg 138)
- DéjaVu (Havenstraat 34)
- Appel & Ei (Kerkstraat 63-9)
- Sweet Repeat (Kerkstraat 63-11)
- Petit Piaf (Albertus Perkstraat 3)
- Leger des Heils (Nieuwe Doelenstraat 30)
- de Nieuwe Kringloop (Bussumerstraat 5)
- En De Kringloper (Noorderweg 96a)
Dit artikel verscheen in het Genoeg zomernummer van 2026.
