Nicky Castricum startte tien jaar geleden een ecologische vlindertuin in de openbare ruimte in Amsterdam-Noord. Daarna volgden er nog twee. ‘Als mensen zien dat ergens zoveel liefde in is gestopt, maken ze het niet snel kapot.’
Opgegroeid tussen duinen en vlinders
‘Ik ben opgegroeid in Castricum, vlakbij de duinen’, vertelt Nicky (36). ‘Daar was ik als kind altijd te vinden. Duinen hebben een enorme biodiversiteit. In de buurt van mijn huis waren ook veel laantjes met vlinderstruiken, vaak wel drie rijen dik. Daar vond je een onmetelijke hoeveelheid vlinders. Dat maakte veel indruk.’
Verbinden
Na zijn studie industrieel ontwerpen ontwierp Nicky museumexposities. Maar hij miste de natuur. ‘Dat die niet meer inhield dan een boswandeling in het weekend voelde gek. Natuur is geen kijkkastje, het is onderdeel van het leven. Ik vind het raar dat we de mensenwereld zo hebben afgezonderd van de dieren- en plantenwereld. Dus ging ik op zoek naar een manier om die twee werelden met elkaar te verbinden.’ Dit leidde tien jaar geleden tot de eerste vlindertuin op NoordOogst, een stadslandbouwgebied aan de Meteorenweg in Amsterdam-Noord.
Liefde voor de plek loont
Op een open veldje plantte hij inheemse bloemen en bosjes voor vlinders en andere insecten. Er volgden tuinen op het Van der Pekplein en het Buikslotermeerplein. De locaties zijn in afwachting van een bestemming. In overleg met de gemeente mag Nicky er tot die tijd een biodivers ecosysteem vestigen en onderhouden. ‘Iedereen werkt eigenlijk mee’, vertelt hij. ‘Een bouwbedrijf mailde me bijvoorbeeld dat het kabels aan gaat leggen, maar dat ze dit om de planten heen zullen doen. Ook wordt er gefaseerd gemaaid om de vlinders niet te storen in hun cyclus. En laatst bood iemand aan een wilgentunneltje te maken voor de egels. Als mensen zien dat ergens zoveel liefde in gestopt is, maken ze het niet zo snel kapot.’
Samen met de buurt
De tuinen richt hij in samen met buurtbewoners. Alle tuinen hebben een eigen smoel. NoordOogst is strikt voor de vlinders en vogels. ‘Op het Van der Pekplein is de inrichting vijftig procent voor de mensen, met picknickbanken en groen voor de sier. Dat lijkt veel, maar zo verbind je ook mensen aan het project. Voor deze locatie is tot nu toe geen bestemming. Ik kan nog fantaseren dat ik de bomen hier van peuters tot volwassenen zie opgroeien.’
Afscheid
Van de tuin op het Buikslotermeerplein heeft Nicky inmiddels afscheid moeten nemen: op die plek wordt dit jaar gebouwd. ‘Dat is me zwaarder gevallen dan ik dacht’, zegt hij. ‘Het was een heel stenige plek, we hadden eigenlijk niet gedacht dat die tuin zo succesvol zou worden, maar de bomen waren tot over de tien meter gegroeid.’ Voor de gemeente heeft hij voor het achtergelaten terrein een uitfaseringsplan gemaakt. Zo wordt het hele opgebouwde ecosysteem van planten, insecten en vogels niet in één keer tenietgedaan. ‘Je kunt bijvoorbeeld zo maaien dat de plek voor vlinders steeds minder interessant wordt.’
Natuur voor iedereen
Zoden uit de tuin op het Buikslotermeerplein liggen nu op de Ontheemtuin: een ‘educatief natuurreservaat op wielen’. Daarmee bezoekt Nicky plekken waar Amsterdammers samenkomen die (nog) weinig met natuur hebben, zoals het Noorderpark, een geliefde barbecueplek. ‘Ik ben me ervan bewust dat ik in een bubbel zit van gelijkgestemden. Terwijl natuur juist niet elitair zou moeten zijn’, motiveert hij. Zijn inkomen haalt Nicky uit cursussen die hij geeft over het belang van biodiversiteit.
'Begin gewoon'
Wil je zelf een ecologische (vlinder-) tuin in de buurt inrichten? Begin gewoon, raadt Nicky aan. ‘Zoek naar perkjes en zet hekjes neer en plant, liefst inheemse, planten die passen bij de grond en die insecten trekken. Ziet het er waardevol uit voor mens en dier, dan heb je een goede kans dat je ermee wegkomt. Het geeft je ook een onderhandelingspositie bij de gemeente. De vraag is dan niet: mag dit? Maar: mag dit hier niet, waar dan wel?’
