De nieuwe True Price Database: van losse pilots naar structurele verandering

28 januari 2026 - Laura Dekens
True Price

Ken je de term True Pricing al? Het is een methode om verborgen kosten zoals sociale- en milieukosten toe te voegen aan de marktprijs, zodat de ‘echte prijs’ van een product of dienst bepaald kan worden. Er zijn al veel succesvolle pilots geweest op plekken zoals in kantines en supermarkten. Tegelijkertijd werd duidelijk dat er een behoefte is aan een toegankelijke en betrouwbare databron. Zodoende is deze week de True Price Database gelanceerd. 

Wat is de True Price Database?

In de database staan nu data voor 10.000+ voedselproduct- en landcombinaties. Per product en per land van oorsprong worden de effecten van het product, bijvoorbeeld door productie, inzichtelijk gemaakt. Dit gebeurt aan de hand van 12 impactcategorieën. Bijvoorbeeld klimaatverandering, biodiversiteit, luchtvervuiling en onderbetaling. Deze effecten worden vertaald naar geldbedragen. Zo kunnen organisaties zien waar maatschappelijke kosten ontstaan en waar verbetering mogelijk is.

Deze nieuwe data-infrastructuur maakt het mogelijk om de ‘echte prijs’ van voedsel op grote schaal zichtbaar te maken en mensen de optie te geven die te betalen. Dit is handig voor organisaties die al met echte prijzen werken én voor partijen die hiermee willen starten, zoals bedrijven, scholen en overheden.

True Price in de praktijk

Op campussen en in bedrijfsrestaurants werden in pilots tienduizenden producten verkocht met de optie om vrijwillig de ‘echte prijs te betalen’. Waar de opbrengst van de echte prijzen naartoe gaat, is afhankelijk van het bedrijf (cateraar) die erachter zit. In sommige gevallen gaat het geld naar verbeteringsprojecten binnen de keten. Door verbetering in de keten kan namelijk op langer termijn de 'echte prijs' omlaag. In sommige gevallen gaat het naar onafhankelijke, non-profit instellingen die aan specifieke doelstellingen bijdragen. De cateraar rapporteert en communiceert hier ook over, vertelt Claire van den Broek.

Daarnaast verkochten Odin en Ekoplaza tijdens een actieweek bananen met een echte prijs in ruim 300 winkels. Dit leidde tot ongeveer 20% extra afzet. De meeropbrengst werd geïnvesteerd in een fonds voor bananentelers die zo hun plantage kunnen verduurzamen.

‘Echte prijzen’ ook onder de aandacht in Den Haag

De toenemende aandacht voor true pricing blijft niet onopgemerkt binnen de Nederlandse politiek. In een Kamerbrief geven minister Karremans en staatssecretaris Aartsen aan dat duurzamere inkoop door de overheid kan helpen om grote veranderingen in het systeem op gang te brengen. True pricing biedt hiervoor een praktisch hulpmiddel: het maakt de maatschappelijke kosten zichtbaar. Op deze manier kunnen deze factoren – naast prijs en kwaliteit – worden meegenomen in aanbestedingen en inkoopbeslissingen.

True Price in het onderwijs

Ook op scholen komt steeds meer aandacht voor true pricing: echte prijzen worden meegenomen in het bedrijfseconomieonderwijs op middelbare scholen en true pricing is vanaf 2027 ook onderdeel van dat examen. En bij hbo-opleidingen, waarvoor specifieke lespakketten zijn ontwikkeld voor studenten. Doordat toekomstige economen hier les over krijgen, wordt true pricing verankerd als onderdeel van economische besluitvorming. 

Benieuwd naar de filosofie achter de ‘echte prijs’ van vliegen? Neem ook een kijkje bij dit artikel.

Altijd op de hoogte blijven?

Laura Dekens

Laura is stagiair webredactie voor Genoeg. Hier schrijft ze artikelen en nieuwsberichten. Als journalist in opleiding en christen inspireert ze graag anderen om betere keuzes te maken voor de wereld, jezelf en de mensen om je heen.

Bekijk meer van Laura Dekens